EXPOSITIE / EXHIBITION Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA) Van 12-9 t/m 14-12-2008
  Let op: Deze expositie is voorbij !
In English - En Français



Voorbeeldige busten:
Het borstbeeld in de Nederlanden 1600 – 1800

Artus Quellinus I, Lodewijk van Benavides, markies van Caracena, gouverneur-generaal van de Spaanse Nederlanden (detail), Klik voor vergroting  Peter Paul Rubens, Gaspard Gevartius, 1628, Klik voor vergroting 

Centraal in de tentoonstelling staat het borstbeeld in al zijn aspecten tijdens de periode 1600-1800. Politieke figuren en hoogwaardigheidsbekleders zijn een klassiek thema van de portretkunst. Maar niet alleen politici, geleerden en adellijke dames lieten zich vereeuwigen. Tegen het einde van de 18de eeuw kregen ook beroemde actrices hun evenbeeld in marmer.
We tonen portretbusten die naar het leven gemodelleerd zijn, maar ook mythologische figuren, filosofen, schrijvers en keizers of befaamde beeldhouwwerken uit de klassieke oudheid waren in de beeldhouwkunst van de 17de en 18de eeuw veel voorkomende onderwerpen.
Beeldhouwers zoals Artus Quellinus I, Lucas Faydherbe en François Duquesnoy waren ongeëvenaard in het realistisch weergeven van al deze personages. Ze genoten in hun tijd dan ook internationale faam. Bustes van mythische helden en heersers, levensechte portretten van bekende schrijvers, ijdele burgers en wulpse actrices laten de bezoeker kennis maken met de virtuositeit van deze meesters.
De tentoonstelling wordt georganiseerd in samenwerking met de Vlaamse Kunstcollectie, het structurele samenwerkingsverband tussen het Groeningemuseum Brugge, het MSK Gent en het KMSKA. Werken uit deze drie musea en in het bijzonder het belangrijke ensemble uit het KMSKA, waaronder werk van Artus I Quellinus, worden getoond naast beeldhouwwerken uit andere binnen- en buitenlandse collecties. Schilderijen, gravures en tekeningen, bijvoorbeeld van Peter Paul Rubens, illustreren de betekenis en functie van busten in de Nieuwe Tijd.

Net zoals bij de Zuid-Nederlandse schilders (Rubens, Van Dyck, Jordaens) strekte de faam van hun beeldhouwende collega’s zich tot ver buiten de landsgrenzen uit.
De onbetwistbare grootmeester van de baroksculptuur in de Nederlanden was Artus Quellinus I (1609-1668). De Antwerpenaar Quellinus verbleef jarenlang in de Noordelijke Nederlanden, waar hij niet alleen een diepgaande invloed op de bloeiende portretsculptuur uitoefende, maar ook de befaamde sculpturale decoratie van het Amsterdamse stadhuis uitvoerde - een mijlpaal in de kunstgeschiedenis van de Nederlanden. In de tentoonstelling zullen vijf portretten, onder meer uit de collecties van het KMSKA, het Rijksmuseum Amsterdam en het Louvre, een uniek overzicht bieden van de hoogstaande portretkunst van Quellinus.
Minstens even belangrijk is het werk van François Duquesnoy (1597-1643). De Brusselse familie Duquesnoy is vooral bekend door het wereldberoemde beeldje van ‘Manneken Pis’ (1619). Dat een telg van dit kunstenaarsgeslacht, François, zich in Italië zou vestigen en er, bekend als ‘de Vlaming’ of il Fiammingo, naast Bernini tot de meest succesvolle barokbeeldhouwer zou uitgroeien, is in Vlaanderen amper doorgedrongen. De Duquesnoys zijn op de tentoonstelling vertegenwoordigd door een subliem portret dat wellicht het sterkst de invloed van de toonaangevende Italiaanse portretkunst in de Nederlanden illustreert: dat van de Gentse mecenas, bisschop Antonius Triest (1577-1657).

Uitgangspunt van de tentoonstelling is het borstbeeld als genre. Enerzijds komen de zogenaamde portretbusten aan bod. Politieke figuren en hoogwaardigheidsbekleders zijn een klassiek thema van de portretkunst. Maar niet alleen politici, geleerden en adellijke dames lieten zich vereeuwigen. Tegen het einde van de 18de eeuw kregen ook beroemde actrices hun evenbeeld in marmer.
Naast het borstbeeld als representatieve afbeelding of herdenkingsportret worden ook andere aspecten en functies verkend. Er gaat ruime aandacht naar de klassieke oudheid, die in vele opzichten haar stempel op het genre heeft gedrukt, niet alleen als inspiratiebron voor opdrachtgevers en verzamelaars, maar ook voor de beeldhouwers zelf. Het belang van de afgietsels en kopieën van antieke sculpturen als studieobjecten en kenmerkende attributen bij zelfportretten zal aan de hand van de voorwerpen zelf geïllustreerd worden.
Tenslotte zullen schilderijen, gravures en tekeningen van o.m. Peter Paul Rubens de betekenis en de functie van busten in de nieuwe tijd verduidelijken.

De tentoonstelling wordt georganiseerd in samenwerking met de Vlaamse Kunstcollectie, het structurele samenwerkingsverband tussen het Groeningemuseum Brugge, het Museum voor Schone Kunsten Gent en het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen.
De scenografie door Koen Van Synghel in de gewelven van het museum laat de bezoekers op een bijzondere manier kennismaken met de virtuositeit van de barokbeeldhouwers.
Een bezoekersgidsje leidt je door de tentoonstelling en voor kinderen is er een leuke zoektocht uitgewerkt.

Exposerende kunstenaar(s) / exhibited artist(s):
Frans Duquesnoy - Artus Quellinus I - Peter Paul Rubens - Wallerant Vaillant - Rombout Verhulst

Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA)
Leopold de Waelplaats, B-2000 Antwerpen, +32-3-2387809, open: di t/m za 10.00-17.00, zo 10.00-18.00, gesloten 1 jan, 2 jan, 1 mei, hemelvaart en 25 dec, entree € 6,00, , Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen is gesloten voor een renovatie die tot 2017 zal duren. Toch blijft de collectie dichtbij en toegankelijk. Zo kan je tal van topwerken bewonderen op gastlocaties in en rond Antwerpen.
Expositieperiode van 12 september t/m 14 december 2008