EXPOSITIE / EXHIBITION Stedelijk Museum Schiedam Van 12-5 t/m 2-9-2012
  Let op: Deze expositie is voorbij !
In English - En Français



Rinus Van de Velde:
The lost Bishop

De eerste museale solotentoonstelling in Nederland van Rinus Van de Velde.

De jonge Belgische kunstenaar maakt houtskooltekeningen op groot formaat in combinatie met tekst op de wand of op de tekeningen zelf. Speciaal voor deze tentoonstelling maakt Van de Velde een tekening van 9 x 3 meter op een aluminium wand die vrij in de ruimte staat en die met de andere werken op papier het verhaal verbeeldt van de legendarische schaakmatch tussen de twee schaakgrootmeesters van de 20e eeuw, Bobby Fischer en Boris Spassky. Maar wel zoals deze wereldmatch zich in het universum van Van de Velde ontvouwt, door de kunstenaar met afstand van 40 jaar geregisseerd.

Rinus Van de Velde vindt zijn inspiratie in bestaande afbeeldingen. Hij beschikt over een persoonlijk archief van duizenden foto’s, die afkomstig zijn uit populair wetenschappelijke magazines en uit biografieën van kunstenaars en wetenschappers. Van de Velde citeert deze bronnen niet letterlijk, maar transformeert het beeldmateriaal tot nieuwe ensceneringen. Een foto is vaak een aanleiding voor een nieuw verhaal rondom een fictief personage in wie de kunstenaar zich dusdanig inleeft, dat het zijn alter-ego wordt. Zo ontstaan een structuur, een verhaallijn, tekeningen en een beeldverhaal.

Rinus Van de Velde tekent op groot formaat, waarbij afmetingen van 2 x 2,4 meter geen uitzondering zijn. Hij tekent onveranderlijk met houtskool, een techniek die bijna geen correctie toelaat. Kleur heeft hij afgezworen, want dat leidt te veel af van zijn uiteindelijk doel: de autonome tekening. Eerdere series van Van de Velde verhalen over de fictieve kunstenaar William Cowder, de ontdekkingsreiziger Richard Burton, de vulkanoloog Haroun Tazzief en de dichter Vladimir Mayakovsky. Zij zijn allen avontuurlijke figuren die, zo vertelt Van de Velde, kleur geven aan zijn – door het langdurig verblijf in zijn atelier - monotone leven.

In zijn nieuwe serie The Lost Bishop verbeeldt Van de Velde de fameuze Match van de Eeuw tussen de schaakgrootmeesters Bobby Fischer en Boris Spassky, die in 1972 strijden om de wereldtitel. De wedstrijd speelt zich af in de IJslandse hoofdstad Reykjavik tijdens het hoogtepunt van de Koude Oorlog. Een confrontatie tussen twee schakers en twee maatschappelijke systemen, het individu Bobby Fischer uit Amerika versus de Sovjet-Russische schaakhegemonie, dit keer belichaamd door Boris Spassky. Fischer verliest de eerste partij door een loper te offeren: the lost bishop. Vervolgens komt hij voor de tweede partij niet opdagen.

Een theatrale setting die de aandacht en sympathie heeft van Van de Velde. Hij verdiept zich in Bobby Fischer, de manier waarop hij uiteindelijk toch wereldkampioen wordt, maar ook in het minder gelukkig verlopende leven van de schaakkampioen na het behalen van de wereldtitel. Van de Velde beeldt zich in hoe het zou zijn om te leven als dit schaakgenie, in een andere tijd en binnen andere politiek-maatschappelijke verhoudingen. Het inbeelden vertaalt zich naar afbeelden. Samen met de teksten die hij later aan zijn tekeningen toevoegt, ontstaat de nieuwe serie The Lost Bishop.

Rinus Van de Velde (Leuven, België, 1983) studeerde aan de Hogeschool Sint-Lukas in Antwerpen, waarna hij de postacademische opleiding volgde aan het Higher Institute for Fine Arts/HISK in Gent. Al snel exposeert de jonge Belgische kunstenaar in Londen, Istanbul, Parijs, Amsterdam, Tokyo, Berlijn en New York. Hij wordt vertegenwoordigd door galeries in Amsterdam, Berlijn en Antwerpen. Zijn werk is inmiddels opgenomen in de collectie van het Vlaams Parlement en in diverse museale en privécollecties.

Stedelijk Museum Schiedam en tekenkunst
Het Stedelijk Museum Schiedam maakt regelmatig tentoonstellingen over de ontwikkelingen binnen de beeldende kunst. In de afgelopen twee decennia is regelmatig aandacht besteed aan de zich ontwikkelende autonome status van tekenen. De tentoonstelling Rinus Van de Velde. The Lost Bishop past in dit kader. Verder heeft het museum de afgelopen jaren een aantal smaakmakende tentoonstellingen gemaakt, waarbij het tekenen centraal staat. All About Drawing. 100 Nederlandse Kunstenaars en Iris van Dongen. Suspicious. Tekeningen 2003 – 2009 zijn daar voorbeelden van. Ook heeft het museum in de serie Kunst uit huis met het tonen van de collectie van Armando specifiek aandacht voor tekeningen getoond.

tegenboschvanvreden, Amsterdam organiseert van 19 mei – 30 juni 2012 de gelijknamige tentoonstelling Rinus Van de Velde. The Lost Bishop.



Ik ontmoet Rinus Van de Velde, (Leuven, 1983) in zijn atelier in de Antwerpse wijk Borgerhout: bij binnenkomst direct een enorme muur met verschillende tekeningen, groot van formaat en in zwart-wit zoals je bij een tekenaar kunt verwachten. De tekeningen zijn zeer direct gemaakt, met houtskool, dat bijna geen correctie toelaat. Kleur heeft Van de Velde afgezworen, het leidt teveel af van zijn uiteindelijk doel, de autonome tekening. Alle tekeningen in het atelier verwijzen naar het schaakspel, schaakborden, schaakspelers en schaakstukken.

In de recente tekeningen die op de tentoonstelling in het Stedelijk Museum Schiedam te zien zijn speelt de legendarische oud-wereldkampioen schaken Bobby Fisher een belangrijke rol. In 1972 speelt deze Amerikaanse schaker de ‘Match van de Eeuw’ om het wereldkampioenschap tegen de Russische grootmeester Boris Spassky. Het decor van de wedstrijd is de IJslandse hoofdstad Reykjavik, tijdens het hoogtepunt van de Koude Oorlog. Een confrontatie tussen twee schakers en twee maatschappelijke systemen, het individu Bobby Fischer versus de Sovjet-Russische fabriek van schakers die slechts winnaars oplevert. Fischer verliest op dramatische wijze de eerste partij; in een remise-achtige stelling probeert hij een doorbraak te forceren door een loper op te offeren. Vervolgens komt hij voor de tweede partij niet opdagen. Een theatrale setting die de aandacht en sympathie heeft van Van de Velde. Door een vriend wordt hij gewezen op deze romantische, excentrieke enkeling. Je lijkt er in uiterlijk zelfs een beetje op, weet de vriend te melden.

Ik heb een eentonig leven…

Van de Velde vindt zijn inspiratie in de cloud van afbeeldingen die ons omringt, zijn eigen wolk wordt bepaald door een persoonlijk archief van duizenden foto’s, deze zijn afkomstig uit populair wetenschappelijke magazines, biografieën van kunstenaars en wetenschappers. Deze bronnen worden niet letterlijk geciteerd, zij worden door Van de Velde omgewerkt naar een nieuwe enscenering. Voor zijn recente tekeningen is het bestaande beeldmateriaal van de schaakmatch in Reykjavik in zijn atelier als een tableau vivant nagespeeld, en opnieuw gedocumenteerd, vanzelfsprekend met Rinus Van de Velde in de rol als Bobby Fisher.

Hij verdiept zich graag in de obsessieve figuur Bobby Fisher, de manier waarop deze uiteindelijk wereldkampioen wordt, en de leegte van zijn bestaan na het behalen van het wereldkampioenschap. Zich inbeelden van hoe het zou zijn om de genie te zijn, te leven in een andere tijd, binnen een ander maatschappelijk systeem. Het inbeelden vertaalt zich naar afbeelden. Samen met de teksten die aan zijn werk worden toegevoegd ontstaat uiteindelijk een nieuw verhaal.

Ook in eerdere series zijn de menselijke figuren die zijn grote houtskooltekeningen bevolken vaak een alter ego van Van de Velde. De fictieve kunstenaar William Cowder, de ontdekkingsreiziger Richard Burton, de vulkanoloog Haroun Tazzief de dichter Vladimir Mayakovsky zijn allen avontuurlijke figuren, en naar eigen zeggen geven zij kleur aan zijn, door langdurig verblijf in zijn atelier, eigen weinig avontuurlijke leven.

Op de terugweg naar Nederland hoor ik het nummer Social Studies van de Amerikaanse zanger David Byrne in mijn hoofd…

When shopping at the supermarket

I felt a great desire to walk off with someone else's groceries

So that I could study them at length

And study their effects on me

As though if I ate their groceries I would become that person; until I finished their groceries

Henny van Leeuwen

Exposerende kunstenaar(s) / exhibited artist(s):
Rinus Van De Velde

Stedelijk Museum Schiedam
Hoogstraat 112, 3111 HL Schiedam, 010-2463666, open: di t/m zo 10.00-17.00, gesloten op 25 dec en 1 jan, Eerste en Tweede Paasdag geopend , Eerste en Tweede Pinksterdag geopend, Gesloten op Eerste Kerstdag en Nieuwjaarsdag, , entree € 9,00, , Korting € 4,50 , - CJP , - Historische Vereniging Schiedam, - Groepen vanaf 50 personen , , Gratis, - kinderen (0 t/m 12 jaar) , - museumjaarkaart, - Rotterdampas , - Vriendenpas Stedelijk Museum Schiedam, - ICOM-pas , - Rembrandtpas , - Schiedam.nu pas
Expositieperiode van 12 mei t/m 2 september 2012