MUSEUM
 
Museum Dr. Guislain
Jozef Guislainstraat 43  Plattegrond via Google
B-9000 Gent, België
T +32-9-2163595
F +32-9-2163535
 info@museumdrguislain.be
www.museumdrguislain.be
di t/m vr 9.00-17.00
za en zo 13.00-17.00
entree € 6,00

Contact: Bart Marius

Overige informatie
In Gent ligt ten noorden van de wijk 'Brugse Poort' het Museum Dr. Guislain. Het museum is gehuisvest in voormalige gebouwen van het 'Hospice Guislain'.
Het gebouw ademt de sfeer uit van de negentiende eeuw en van een medische praktijk die dan haar ontstaan en eerste ontwikkeling kent: de psychiatrie.
Het imposante gebouw is voor de bezoekers een ware confrontatie: wat was psychiatrie toen?
Wie was die 'eerste Belgische psychiater' dokter Joseph Guislain? Wat dreef die man?
Hoe was hij als medicus, als wetenschapper, als bouwer, als organisator?

Doorheen de collectie en de tijdelijke tentoonstellingen van het Museum Dr. Guislain lopen drie lijnen. Een eerste lijn is medisch en beschrijft de geschiedenis van de psychiatrie. Woudmannen, narren, onnozelen, zotten... Woorden voor waanzin. Wat is een keisnijding. Wat is lijden aan zwarte gal? Waarom smoorde men dullen? Wie werd gewogen en te licht bevonden? Brengt een duiveluitdrijving de bezetene weer tot rede? Omgaan met waanzin doorheen de tijden: een mengeling van magie, religie, dwang en zorg, controle en wetenschap. Waar geen rede mee te rijmen valt, dat wil men bestraffen, zalven, verzorgen, genezen: een fascinerende geschiedenis.
Een tweede lijn is de fotografie. Medische fotografie als een poging objectief naar de mens te kijken maar ook fotografie als een manier om het vreemde en het andere vast te leggen en te kaderen. Een uitgebreide fotocollectie illustreert het leven in de psychiatrie vanaf 1860 tot nu en toont de beeldvorming over geesteszieken en mensen met een handicap. Van beelden van negentiende eeuwse 'gevallen' en momentopnames uit het geheimzinnige gesticht naar hedendaagse foto's die stereotiepen doorprikken en het al te menselijke bloot leggen.

'Ware kunst is nooit waar men ze verwacht: ze is op een plaats waar niemand er op let of er een naam aan geeft.' schrijft kunstenaar Jean Dubuffet in 1949. Net als Dubuffet is het Museum Dr. Guislain op zoek naar andere kunst. De collectie evolueerde van een bescheiden verzameling met werk van mensen met een psychische problematiek naar een zeer uitgebreide collectie outsiderkunst. Outsiderkunst wordt gemaakt in de marge van het kunstgebeuren en herinnert door zijn directheid aan de verloren gewaande scheppingskracht in elk van ons. Dit is de derde lijn in de tentoonstellingen.

Wat deze drie lijnen gemeenschappelijk hebben is een fascinatie voor het andere.
De waanzin stelt ons de vraag hoe we omgaan met de andere maar ook en vooral met het andere in onszelf.
Het Museum Dr. Guislain wil deze brandend actuele vragen wakker houden met bijzondere tentoonstellingen waarin waan en wetenschap, kunst en cultuur een aparte belichting krijgen.

De permanente collectie van het Museum Dr. Guislain bevat drie luiken:

  • Een eerste luik is de geschiedenis van de psychiatrie. Hoe men in primitieve culturen waanzin aan de invloed van een boze geest toeschreef en in de Middeleeuwen de duivel uitdreef en heksen verbrandde en hoe de psychiatrie zich in de negentiende en de twintigste eeuw als wetenschap ontwikkelde, wordt in de permanente collectie rijkelijk geïllustreerd én beschreven.
  • Het tweede luik is de fotocollectie. Foto’s vanaf 1860 tot nu over het leven in de psychiatrie, om die geschiedenis en de veranderingen te illustreren. Maar ook en vooral: foto’s om de beeldvorming over geesteszieken en mensen met een handicap te illustreren en stereotiepen te doorprikken.
  • Ten derde is er de collectie outsiderkunst. Deze evolueerde van een bescheiden collectie met werk van mensen met een psychische problematiek naar een zeer uitgebreide collectie outsiderkunst. Dit ruimere begrip omvat het werk van kunstenaars die elk op een ‘andere’ manier met kunst bezig zijn.

    Een groot gebrek aan toegankelijkheid van kennis en informatie omtrent de geestesziekenzorg in het algemeen en de psychiatrie in het bijzonder, vormde in 1986 de belangrijkste redenen om een museum over de geschiedenis van de psychiatrie in het leven te roepen. De weerstand die de medewerkers van het eerste uur ook in de sector van de mentale zorgverlening zelf ondervonden tegen het tonen van de evolutie van de psychiatrie, zowel in haar verwezenlijkingen als in haar impasses, was het zoveelste symptoom van een ontstellende lacune in de algemene kennis, en een aansporing om deze lacune in te vullen.

    De staf van het Museum Dr. Guislain onderschrijft dan ook ten volle de ICOM-definitie van het museum als

    'een instelling ten dienste van de gemeenschap en haar ontwikkeling, niet gericht op het maken van winst, die de getuigenissen van de mens en zijn omgeving verwerft, registreert, documenteert en wetenschappelijk onderzoekt, behoudt en presenteert voor doeleinden van studie, educatie en genoegen.'

    Aanvullend echter, hopen wij dat het verstrekken van neutrale, wetenschappelijk verantwoorde kennis op sociaal en maatschappelijk vlak een emancipatorische functie mag vervullen. Vooroordelen met betrekking tot de psychiatrie-praktijk zijn niet alleen zonder weerslag op de wijze waarop de maatschappij deze tak van de gezondheidszorg organiseert, ze kunnen ook zeer ingrijpend zijn voor het concrete individu met een mentale stoornis dat nog al te vaak in deze vooroordelen een bijkomende belemmering aantreft om zo autonoom en geïntegreerd mogelijk een plaats en een zin te vinden in de samenleving waar hij als ieder ander deel van uitmaakt.

    In het bijzonder hoopt het museum te duiden dat het concept 'waanzin' of 'psychiatrische stoornis', nooit uitsluitend medisch geladen is. Het houdt steeds een element van sociaal-culturele en ideologische constructie in. Precies die laatste aspecten kunnen onze houding tegenover geestesziekte indringend bepalen. De manier waarop de psychiatrie als onderdeel van de westerse geneeskunde, in samenspel met de rest van de samenleving, de mens benadert, is sterk bepalend zowel voor de inzichten die zij verwerft en de impasses waarvoor zij zich geplaatst ziet, als voor de wijze waarop de geproduceerde kennis vertaald wordt in maatschappelijke initiatieven. De verstrekte kennis is tegelijk een uitnodiging aan u, onze bezoeker, om uw algemeen mensbeeld te verdiepen en te verrijken. Wij hopen dat uw bezoek aan onze internetpagina's u mag uitnodigen tot een bezoek aan het museum.
  • Exposities (komt/future nu/now voorbij/past)
    Oorlog en Trauma
    1/11/2013 - 29/6/2014
    In alle staten
    22/6/2013 - 6/10/2013
    Gideon Kiefer
    22/6/2013 - 6/10/2013
    voorbij / past >>

    Kunstenaars in vaste collectie
    Bart Baele - Lieve Blancquaert - Mario De Brabandere - Koen Broucke - Tim Brown - Jacques Charlier - Paul Duhem - Luiz Figueiredo - Willem van Genk - Madge Gill - Michiel Hendryckx - Bertus Jonkers - Alexis Lippstreu - Theo - Stephan Vanfleteren - Marie-Josée Van de Veegaete - Teun Voeten - Agnes de Waele - August Walla - Adolf Wölfli.

     Toon afbeeldingen: