Judith Leyster  (1609-1660)

Over de kunstenaar
Geboren in Haarlem. Overleden in Heemstede. Zij is de bekendste vrouwelijke schilder uit de Nederlandse Gouden Eeuw.

Hoe ze precies is opgeleid is niet bekend, maar ze oogstte al lof toen ze nog maar negentien jaar oud was. De Haarlemse dichter Samuel Ampzing prees haar in zijn lofdicht op de stad Haarlem uit 1628 als ‘schilderes met goed en kloek verstand’. Hij suggereert dat ze op dat moment werkte in het atelier van Pieter de Grebber. Misschien heeft ze ook in het atelier van Frans Hals gewerkt. De informele sfeer die ze oproept in haar zelfportret is in elk geval op Hals geïnspireerd. Haar nonchalante pose en sprekende gezichtsuitdrukking, die de indruk geven dat we Leyster op een vluchtig moment treffen, bouwen voort op de vernieuwingen die Hals in de schilderkunst had geïntroduceerd. Ook haar vrolijke interieurscènes en losse penseelwerk in het algemeen roepen de vergelijking met Hals op. Anders dan Hals, was Leyster daarnaast ook geïnteresseerd in bijzondere lichteffecten – een passie die ze deelde met Rembrandt en de Utrechtse Caravaggisten.

Ondanks Leyster’s talent en ambitie zijn er niet zo veel werken van haar hand bewaard gebleven. Dit heeft naar alle waarschijnlijkheid te maken met de relatief korte tijd waarin ze als zelfstandig schilder werkzaam was. In 1636 trouwde Leyster met de Haarlemse kunstschilder Jan Miense Molenaer. Daarna schilderde ze – voor zover bekend – nauwelijks meer.

De volgende musea/instellingen hebben werk in hun collectie:
Frans Hals Museum, Haarlem
Mauritshuis, Den Haag
The National Gallery, London, WC2N 5DN