KUNSTENAAR / ARTIST

Jan Brueghel de Oude  (1568-1625)

Exposities (komt/future nu/now voorbij/past)
Veiling van de I.Q. van Regteren Altena Collectie
Christie's Amsterdam - Amsterdam
5/7/2014 - 1/5/2015
Paden naar het Paradijs: Een roman in twaalf zalen van schrijver Atte Jongstra
Rijksmuseum Twenthe (RMT) - Enschede
15/9/2013 - 25/1/2015
>> voorbije exposities / past exhibitions

Over de kunstenaar
Geboren in Brussel. Overleden in Antwerpen. Jan Brueghel was de zoon van Pieter Brueghel de Oude en vader van Jan Brueghel de Jonge.

Jan Brueghel de Oude schilderde soms historiestukken, zoals helletaferelen in de stijl van zijn vader, en mythologische scènes. Hij heeft ook een aantal allegorische reeksen geschilderd van de vijf zintuigen (gehoor, gezicht, tast, reuk, smaak) en van de vier elementen (lucht, aarde, water, vuur). Maar bovenal vervaardigde hij landschappen en bloemstukken met een uiterste nauwgezetheid en gedetailleerdheid. Hieraan dankt hij zijn bijnaam Fluwelen Brueghel.

In Italië ontstonden vooral bosgezichten in de trant van Gillis van Coninxloo. Ze zijn daarnaast vooral beïnvloed door Girolamo Muziano en Paul Bril. Terug in Antwerpen keerde hij terug naar het type panoramische vergezichten omzoomd door coulisseachtige bergen zoals dat in Vlaanderen traditie was (vergelijk de werken van Joos de Momper). Ook het traditionele driekleurenschema (bruine voorgrond, groen middenplan, blauw verschiet) en de hoge horizon zijn onverminderd aanwezig. Weer wat later, rond 1605, krijgt het dorpsgezicht met lage horizon zijn voorkeur. Ten slotte, rond 1610, schilderde hij meer open landschappen met een realistischer inslag die aan het Brabantse landschap herinneren. Ze zijn veelal gestoffeerd met reizigers in huifkarren of boeren.

Zijn bloemstukken behoren tot de vroegste zelfstandige bloemstillevens uit de kunstgeschiedenis. Rond dezelfde tijd schilderden ook Ambrosius Bosschaert de Oude en Roelant Savery hun eerste bloemstillevens.

Opvallend zijn de schilderijen die uit een samenwerking met andere schilders ontstonden: een collega als Hendrick van Balen, Hendrick de Clerck of Rubens schilderde de figuren en Brueghel verzorgde de groene omlijsting. Een Zeer fraai voorbeeld is Het aardse paradijs van Brueghel en Rubens in het Mauritshuis in Den Haag. In 2006 werd er een speciale tentoonstelling gewijd in het Mauritshuis aan deze samenwerking van Rubens en Brueghel.

Ondanks zijn precieze werkwijze was Jan Brueghel de Oude een zeer productief kunstenaar. Er worden zo'n 450 werken aan hem toegeschreven. Het Museo del Prado in Madrid, de Alte Pinakothek in München en het Kunsthistorisches Museum in Wenen hebben de grootste verzamelingen van zijn werken. Ook in het Museo de Bellas Artes de Sevilla zijn er enkele werken van hem te zien.

De volgende musea/instellingen hebben werk in hun collectie:
Museum of Fine Arts Budapest, Budapest
Staatliche Kunstsammlungen Dresden, Dresden
Koninklijke Musea van de Schone Kunsten, Brussel
Mauritshuis, Den Haag
The National Gallery, London, WC2N 5DN
Het Noordbrabants Museum, Den Bosch
Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA), Antwerpen
Rijksmuseum Twenthe (RMT), Enschede
Kunsthaus Zürich, Zürich

De volgende instellingen hebben werk in stock:
Instituut Collectie Nederland (ICN) (RCE), Amsterdam

Werken Toon afbeeldingen in apart venster


Heilie familie, 1620, 93,5 x 70,7 cm
Alte Pinakothek


Flora and Zephyr (Brueghel samen met Peter Paul Rubens), 1617, 136 x 109 cm
Alte Pinakothek


Heuvelachtig landschap met voetvolk en huifkarren, 1610
Rijksmuseum Twenthe (RMT)


Interieur van het Colosseum, 1593, 26,4 x 21 cm
Alte Pinakothek